101 san cristóbal

ég veit að margir eru að bíða eftir kúbusögum og myndum en ég ætla að leifa þeim að bíða aðeins lengur því mér bráðliggur á að segja ykkur frá staðnum sem við erum á núna. (jú halla, maturinn á kúbu var virkilega vondur. ef þú rekst á kúbanskan veitingastað á framtíðarflakki þínu um heiminn, taktu þá til fótanna!) á sunnudaginn komumst við loks hingað til san cristóbal de las casas eftir óvænt sólarhrings stopp á ocosingo heilsuhælinu þar sem þórdís og krakkarnir sváfu úr sér riðuveikina sem þau unnu sér inn á hlykkjóttu fjallvegunum hingað uppeftir. en san cristóbal er ótrúlegur staður. fyrir það fyrsta þá liggur þessi gamli spænski nýlendubær í 2200 metra hæð yfir sjávarmáli og býður því uppá kjör loftslag. 18-20 stiga hiti hér á daginn, tært fjallaloft, heit sól og svöl forsæla og næturnar eru nógu svalar til að réttlæta arineld og ullarteppi. gæti ekki verið betra. þó fyrri áfangastaðir okkar í mexíkó hafi flestir verið frábærir, með tveimur átakanlegum undantekningum þó, þá er þessi bær sannkölluð vin í eyðimörkinni varðandi gæði á mat, bækur á ensku og (það sem sumum gæti fundist mikilvægast) gott kaffi! það hefur nefnilega reynst okkur lífsins ómögulegt að fá eitthvað í líkingu við drykkjarhæft kaffi hér í mexíkó en hér er allt í einu kaffihús á hverju horni sem bjóða uppá eðal espresso úr lífrænt ræktuðu kaffi beint frá bændunum í fjöllunum hér í kring. hér er meira að segja kaffisafn þar sem rakinn er saga þessa ómissandi drykkjar og hægt að fræðast um kaffirækt indjánanna hér í chiapas og velja úr yfir 40 tegundum af lífrænt ræktuðum kaffibaunum beint frá bændunum. of gott til að vera satt? það hélt ég líka þar til við komum hingað og upplifðum munaðinn milliliðalaust. en nóg um kaffi í bili. fyrsta kvöldið tékkuðum við okkur inná hótel og fórum svo út að borða á gourmet grænmetisstað sem við höfðum lesið um í mexíkósku biblíunni. þar hittum við fyrir mann sem bauð okkur húsið sitt í miðbænum til leigu og eftir að hafa farið og skoðað slotið ákváðum við að hér ætluðum við að vera allavega í 10 daga. ég ætla ekki einu sinni að gera tilraun til að lýsa þessu draumahúsi en sendi þess í stað myndir af herlegheitunum. eini neikvæði vínkillinn á þessum díl er að hafa ekki okkar ástkæru vini hér til að njóta þessa með okkur því þetta slot rúmar auðveldlega 10 manns eða fleiri. (ásta, það er flogið hingað beint frá mexíkóborg og hér er fullt af skóbúðum...) núna erum við semsagt að melda það með okkur hvort við eigum að fara héðan á næsta miðvikudag eða vera hér lengur, leigja bíl og skoða indjánaþorpin hér í kring og heilsa uppá zapatista skæruliðana í fjöllunum og fljúga héðan svo til mexíkóborgar í stað þess að reyna að komast yfir oaxaca hérað líka eins og til stóð. niðurstaðan birtist á blogginu innan skamms. en talandi um skæruliða... fyrir þá sem ekki vita þá vorum við þórdís einmitt á þvælingi í oaxaca héraði í kringum jólin fyrir 11 árum síðan og vorum varla lent aftur í nafla alheimsins (lesist: new york) þegar fréttir bárust af blóðugri bændauppreisn í suðurhluta mexíkó. zapatista skæruliðar lögðu undir sig stjórnarbyggingar í san cristóbal, ocosingo og fleiri bæjum chiapas héraðs með það að markmiði að steipa spilltri stjórninni og krefjast þess að löndum í eigu örfárra forréttindamanna yrði skilað til réttmætra eigenda þeirra, indjána chiapas héraðs. eftir nokkra daga bllóðuga baráttu við stjórnarherinn var uppreisnin brotin á bak aftur og 150 zapatistar lágu í valnum. hinir flúðu inní frumskóginn og settust að í einhverjum af þeim óteljandi indjánaþorpum sem leynast hér í fjöllunum og halda grasrótarbaráttu sinni áfram. eitt það fyrsta sem maður tekur eftir þegar maður kemur hingað er líka dýrðlingastatus zapatista skæruliðanna, hér eru brúður, póstkort, bolir og bækur sem rekja sögu hreifingarinnar seldar á hverju götuhorni og heimildamyndir um sögu baráttunnar sýndar í kvikmyndahúsunum daglega. en úr skæruhernaði í annað... í fyrradag fórum við og heimsóttum pappírsgerð sem framleiðir handgerðan pappír eftir ævafornri forskrift indjánanna hér í chiapas. þeir nota náttúrulega liti til að lita pappírinn og þrykkja á hann myndir og texta og á staðnum eru bæði handþrykktar veggmyndir og póstkort en líka heilu bækurnar sem þeir svo binda inn sjálfir í höndunum. dauðlangar að versla mér eintak en sú sem mér finnst eigulegust er að sjálfsögðu svo dýr að verðið valhoppar á mörkum hins boðlega. sjáum til. en nú er ég að hugsa um að láta þessu epíska bloggi lokið til að forðast það að þeir vinir okkar sem þjást af athyglisbresti fari að hraðspóla. ég nefni engin nöfn. meira síðar...
orrinn.